Uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej to jeden z najbardziej skomplikowanych i najtrudniejszych sposobów legalizacji pobytu w Polsce, szczególnie w sytuacji, w której cudzoziemiec zamierza przejąć lub założyć w Polsce spółkę kapitałową. Sam proces uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje czynności nie tylko z zakresu prawa cudzoziemców, ale również z zakresu prawa pracy, prawa handlowego i prawa podatkowego. W niniejszym artykule przedstawimy szczegóły dotyczące postępowania w sprawie uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej dla cudzoziemca, który zamierza w Polsce założyć spółkę kapitałową, nabyć chociażby część akcji i zostać członkiem jej zarządu. W niniejszym artykule wskażemy również jakie dokumenty trzeba będzie przedstawić Urzędowi w toku postępowania.
Kiedy będziemy mieli do czynienia z wnioskiem o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, a kiedy na zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej ?
Niekiedy mogą pojawić się sytuacje, w których ciężko będzie jednoznacznie stwierdzić czy cudzoziemiec powinien złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, czy jednak wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania działalności gospodarczej.
Kluczowe w tej kwestii znaczenie będą miały relacje udziałowe między cudzoziemcem a spółką, którą założył lub w której nabył udziały. Art. 142 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach stanowi wprost, że wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, w których celem pobytu [cudzoziemca] jest wykonywanie pracy poprzez pełnienie funkcji w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, którą utworzył lub której udziały lub akcje objął lub nabył. Oznacza to, że cudzoziemiec będzie musiał złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej w sytuacji, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki tj. cudzoziemiec pełni funkcję w zarządzie spółki kapitałowej (lub jest jej prokurentem) oraz posiada udziały lub akcje w tej spółce – należy jednak zaznaczyć, że ustawodawca nie sprecyzował ile udziałów lub akcji cudzoziemiec powinien nabyć lub objąć, aby zostać objętym tym trybem postępowania. Jednak literalne brzmienie przepisu wskazywałoby na to, że chodzi o jakąkolwiek liczbę udziałów lub akcji.
Jakie dokumenty będą wymagane, aby uzyskać pozytywną decyzję?
Z analizy orzeczeń organów administracji oraz sądów administracyjnych można wyciągnąć wniosek, że dokumenty potrzebne do uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na działalność gospodarczą można podzielić na dwa rodzaje. Na te dotyczące osoby cudzoziemca jak i te dotyczące jego Spółki – czy szerzej działalności gospodarczej. Mówiąc najogólniej, dokumenty dotyczące cudzoziemca mają na celu wykazanie, że cudzoziemiec spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu (tj. m.in. posiada miejsce zamieszkania na terenie RP, ubezpieczenie zdrowotne itp.), a dokumenty dotyczące działalności gospodarczej mają przede wszystkim wykazać Urzędowi, że prowadzona przez cudzoziemca działalność gospodarcza nie tylko ma charakter faktyczny, ale przede wszystkim jest rentowna i przynosi określony dochód.
DOKUMENTY DOTYCZĄCE CUDZOZIEMCA
Urząd w toku postępowania wymagać będzie przedstawienia następujących dokumentów:
- potwierdzenia posiadania ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub alternatywnie potwierdzenia pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium RP;
- potwierdzenia posiadania zapewnionego miejsca zamieszkiwania na terytorium RP – takim dokumentem może być np. umowa najmu lub użyczenia;
- potwierdzenia posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i ewentualnie członków rodziny pozostających na utrzymaniu cudzoziemca – w ostatnich decyzjach Urząd wskazywał, że jest to 600 minimum netto miesięcznie na osobę w rodzinie lub 776 zł w przypadku osoby samotnie gospodarującej)
- umowy menadżerskiej lub umowy o pracę na stanowisku członka zarządu;
- deklaracji ZUS RCA za ostatnie 3 miesiące przed złożeniem wniosku;
- zezwolenia na pracę;
- rozliczenia podatkowego PIT-37 za poprzedni rok wraz z potwierdzeniem jego złożenia w Urzędzie.
DOKUMENTY DOTYCZĄCE SPÓŁKI
Urząd w toku postępowania wymagać będzie następujących dokumentów dotyczących Spółki:
- zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przebiegu ubezpieczeń społecznych w spółce, w szczególności liczbie zgłoszonych pracowników oraz wymiarze składek;
- zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o niezaleganiu przez podmiot w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych;
- alternatywnie dokumentów:
- potwierdzających osiągnięcie przez spółkę dochodu nie niższego, niż 12-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w województwie, w którym podmiot ten ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, w roku poprzedzającym złożenie wniosku (dane te dostępne są na stronie GUS-u) – Urząd najczęściej zadowoli deklaracja CIT-8 spółki za poprzedni rok wraz z dowodem nadania;
- potwierdzających zatrudnienie na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres co najmniej roku dwóch pracowników, którzy są obywatelami polskimi lub są cudzoziemcami w rozumieniu ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP – można przedstawić umowy o pracę;
- potwierdzających posiadanie przez spółkę środków pozwalających na spełnienie w przyszłości warunków określonych wyżej lub dokumentów potwierdzających prowadzenie działań pozwalających na spełnienie w przyszłości tych warunków, w szczególności przyczyniających się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzenia korzystnych innowacji lub tworzenia miejsc pracy – zarówno ustawodawca jak i doktryna organów nie wskazuje jaka jest odpowiednia kwota środków potwierdzających spełnienie warunków zatrudnienia lub dochodów, ale w naszej ocenie kwota ta nie powinna być niższa niż wspomniana w wcześniej 12-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto;
- zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach;
- wypełnionej ankiety dotyczącej prowadzonej Spółki – przykładowo do pobrania pod tym linkiem https://migrant.wsc.mazowieckie.pl/pl/do-pobrania/ankieta-dotyczaca-prowadzonej-dzialalnosci-gospodarczej ;
- szczegółowego biznesplanu spółki;
- dokumentów potwierdzających faktyczne działania spółki (podpisane umowy, kontrakty, uwierzytelnione faktury itp.) – w tym zakresie może pojawić się problem czy cudzoziemiec będzie chciał ujawnić takie dane, ponieważ bardzo często mogą one stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa spółki;
- aktualnego zaświadczenia o posiadanych przed podmiot środkach na rachunku bankowym;
- rachunku zysków i strat spółki od chwili rozpoczęcia działalności do chwili obecnej;
- informacji o prowadzonym naborze do spółki wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe;
- innych dokumentów pozwalających na ocenę dochodowości/rentowności prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej oraz czy działalność prowadzona przez spółkę jest oczekiwana i pożądana na polskim rynku;
Kwestia aktualności dokumentów
Należy również zauważyć, że dokumenty, które należy przedłożyć Urzędowi powinny być aktualne na dzień wydawania decyzji. Nie może więc dojść do sytuacji, w której na przykład polisa zdrowotna cudzoziemca wygasłaby przed zakończeniem postępowania. Obecnie, średnio postepowanie w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy trwa w przedziale od 8 do 12 miesięcy, dlatego cudzoziemiec powinien regularnie sprawdzać czy jakieś dokumenty nie zdezaktualizują się.
Podsumowanie
Obecne przepisy ustawy o cudzoziemcach wymagają, aby prowadzona przez cudzoziemca działalność gospodarcza charakteryzowała się stabilnością ekonomiczną, która przejawiać ma się albo w stabilności finansowej albo w stabilności zatrudnienia. Alternatywnie działalność cudzoziemca powinna dawać rękojmie generowania ww. korzyści w przyszłości. Dla Urzędu sam fakt wywiązywania się przez Spółkę z obowiązków podatkowych czy uiszczanie należnych składek jest niewystarczający do uznania, ze zostały spełnione przesłanki do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na rzecz cudzoziemca. Z orzecznictwa organów administracji wynika, że działalność gospodarcza cudzoziemca powinna być rentowna i przynosić wartość dodaną dla polskiej gospodarki.
Autor: Antoni Bukszyński
Masz pytania? Skontaktuj się z nami: biuro@saska-legal.pl